Pierwszy warunek to stały odbiór ciepła
Agregat produkuje prąd i ciepło jednocześnie. Jeśli ciepła nie ma gdzie oddać, praca traci sens, bo ekonomia kogeneracji opiera się na wykorzystaniu obu strumieni. Dlatego pierwsze pytanie brzmi nie "jaka moc", tylko "ile ciepła odbieram latem". Sezonowa ciepłownia grzewcza bez odbioru technologicznego lub ciepłej wody będzie pracować mało godzin, a wtedy agregat nie spłaci się w rozsądnym czasie.
Zwykle projektuje się moc cieplną agregatu na poziom letniego odbioru, a szczyt zimowy pokrywa kocioł. Takie układy opisujemy na stronie o agregatach kogeneracyjnych.
Cztery liczby, które decydują o wyniku
- Godziny pracy w rokuim więcej, tym niższy koszt jednostkowy inwestycji
- Cena gazugłówna pozycja kosztów eksploatacji
- cena energii elektrycznej, którą zastępujesz lub sprzedajesz, oraz to, ile prądu zużywasz na miejscu
- ilość ciepła wprowadzonego do sieci lub zakładu, rozliczona w gigadżulach
Do tego dochodzą serwis agregatu, który ma harmonogram zależny od godzin pracy, oraz koszt uprawnień do emisji CO2 w instalacjach nimi objętych. Szerzej o tym koszcie piszemy w artykule o cenie uprawnień do emisji CO2.
Prąd na miejscu wygrywa ze sprzedażą do sieci
Najlepiej wypada układ, w którym prąd z agregatu zasila własne maszyny, pompy i sieć wewnętrzną, bo zastępuje energię kupowaną po pełnej cenie. Sprzedaż nadwyżki zwykle daje mniej. Jeśli zakład ma też własną produkcję z paneli, bilans prądu warto policzyć łącznie. Przy planowaniu instalacji na dachu hal pomocny bywa kalkulator fotowoltaiki dla firm, który pokazuje, ile energii zakład pokryje z paneli w ciągu dnia.
Wsparcie i system świadectw
Kogeneracja wysokosprawna może korzystać ze wsparcia, ale zasady zmieniają się z kolejnymi naborami i przepisami, dlatego ich warunki sprawdza się w aktualnych dokumentach. Co jest warunkiem wysokiej sprawności, opisujemy na stronie o wysokosprawnej kogeneracji. Nabory, w które wchodzi cały układ po modernizacji, zestawia Fundusz Modernizacyjny.
Błędy, które psują opłacalność
- agregat dobrany do szczytu zimowego, a nie do letniego odbioru ciepła
- brak magazynu ciepła, więc urządzenie często się wyłącza i startuje
- założenie stałej ceny gazu na cały okres zwrotu
- pominięcie kosztu przyłącza, pomieszczenia i odprowadzenia spalin
- porównanie z kotłem tylko po cenie urządzeń, bez kosztu ciepła w złotych na gigadżul
Magazyn ciepła zmniejsza liczbę startów i pozwala agregatowi pracować wtedy, gdy prąd jest drogi. Więcej o tym w opisie magazynu energii cieplnej.
Jak policzyć opłacalność w Cieplownie
Wpisujesz moc, roczną sprzedaż ciepła, obecne paliwo i ceny. Kalkulator zestawia kogenerację z biomasą, pompą ciepła i gazową kotłownią szczytową, więc widzisz, czy agregat wygrywa także z innymi źródłami, a nie tylko z kotłem, który ma zastąpić. Wynik to koszt ciepła, emisja CO2, koszt uprawnień i pasujący nabór. Jest orientacyjny i przygotowuje rozmowę z projektantem, nie zastępuje koncepcji. Dla porównania zobacz też stronę o modernizacji ciepłowni.
Po jakim czasie zwraca się agregat kogeneracyjny
Czas zwrotu zależy od godzin pracy, cen gazu i prądu, odbioru ciepła i wsparcia, dlatego nie podaje się jednej wartości. Rzetelną odpowiedź daje rachunek na własnych danych, a potem wyceny wykonawców.
Ile godzin w roku powinien pracować agregat kogeneracyjny
Im więcej, tym lepiej, bo koszt inwestycji rozkłada się na większą produkcję. Dlatego moc agregatu dobiera się do stałego odbioru ciepła, a szczyt pokrywa kocioł.
Czy kogeneracja opłaca się w małej ciepłowni
Może, jeśli odbiór ciepła jest stały przez cały rok, a prąd wykorzystasz na miejscu. Przy samym ogrzewaniu sezonowym zwykle wygrywa prostsze źródło.
Czy zapytanie do wykonawców jest płatne
Inwestor nie płaci za wysłanie zapytania ofertowego w Cieplownie. Dane widzi tylko wykonawca, którego wybierzesz.